Op 1 januari 2027 doet de Europese laadverordening iets wat ze nog nooit heeft gedaan: ze werkt terug in de tijd, naar hardware die al in de grond zit. Het Italiaanse medium Vaielettrico vroeg zich deze week af of dat betekent dat je „overal, vanaf januari” bij elk laadpunt met de pas kunt betalen. Dat kan niet, en het verschil tussen die twee lezingen is de moeite waard om te kennen voordat je aan een lange rit begint.
Wat de regel nu al eist
AFIR — Verordening (EU) 2023/1804 — verplicht sinds 13 april 2024 ad-hocbetaling bij nieuw geplaatste publieke laadpunten. Ad hoc betekent laden zonder vooraf gesloten contract: geen abonnement, geen app-account, geen netwerkgebonden RFID-pas.
Boven 50 kW noemt de verordening het mechanisme: een lezer voor betaalkaarten, of een apparaat met een contactloze functie dat ten minste betaalkaarten kan lezen. Onder 50 kW is er een derde optie — als het punt een internetverbinding heeft, mag de exploitant je doorsturen naar een beveiligde online betaalpagina, in de praktijk een dynamische QR-code. Daarom is een QR-sticker acceptabel op een langzame AC-paal en niet op een snellader langs de snelweg.
Wat er op 1 januari echt verandert
| Laadpunt | Deadline | Geaccepteerde methode |
|---|---|---|
| Geplaatst vanaf 13 apr 2024, 50 kW of meer | van kracht sinds apr 2024 | Kaartlezer of contactloos |
| Geplaatst vanaf 13 apr 2024, onder 50 kW | van kracht sinds apr 2024 | Kaartlezer, contactloos of dynamische QR |
| Geplaatst vóór 13 apr 2024, 50 kW of meer, langs het TEN-T-wegennet of in een veilige en beveiligde parkeerzone | 1 januari 2027 | Kaartlezer of contactloos |
| Geplaatst vóór 13 apr 2024, overal elders | geen | Valt onder het overgangsrecht |
De laatste rij is wat de koppen laten vallen. Laadpunten die vóór april 2024 zijn gebouwd vallen standaard onder het overgangsrecht, en de retrofitverplichting is daar smal uit weggesneden: hoog vermogen, en een locatie aan de trans-Europese vervoerscorridors of bij een beveiligde vrachtwagenparkeerplaats. Een snellader van vóór 2024 bij een supermarkt twee dorpen van het TEN-T-netwerk vandaan mag tot in het oneindige alleen via de app blijven werken, en niets in AFIR verplicht de exploitant om dat te veranderen.
Een bijbehorende regel bijt eerder: de ad-hocprijs per kWh moet zichtbaar zijn voordat de sessie begint, en moet redelijk zijn — de kosten plus een redelijke marge. Die maakt geen einde aan de praktijk van preautorisaties die we beschreven in de Italiaanse laadprijzen van deze zomer, en maximeert evenmin de ad-hoctoeslag die Duitse netwerken bovenop een contract rekenen.
Tesla was er vroeg bij, en veranderde daarna van gedachten over het hoe
Tesla monteert al sinds de eerste locatie in Graz (Oostenrijk) contactloze lezers op V4-Superchargerpalen in Europa, ruim voor elke deadline die daarop van toepassing was. Recenter heeft het bedrijf op sommige nieuwe V4-locaties de lezer per laadplek laten vallen ten gunste van één losstaande kiosk voor de hele rij palen. Allebei voldoen ze aan AFIR; de ene is op een locatie met 20 laadplekken veel goedkoper.
Vaielettrico meldt dat ook verschillende Italiaanse exploitanten vooruitlopen op de datum, en noemt Free to X — het netwerk van Autostrade per l'Italia — als partij die kaartbetaling al inbouwt bij bestaande snelwegstations.
Wat dit betekent op een Europese rit
Voor een Tesla-rijder was het Supercharger-netwerk nooit het probleem; de app regelt dat. De datum van 1 januari telt voor de laders waar je naar grijpt als de Supercharger vol is, de verkeerde omweg is of er simpelweg niet staat — CCS-snelladers van derden langs precies die snelwegcorridors die AFIR TEN-T noemt. Vanaf januari zouden die een pas moeten accepteren, zonder account.
Buiten die corridors plan je zoals voorheen. De verordening heeft een streep midden door het Europese laadpark getrokken, en maar aan één kant daarvan staat een deadline.