Italië heeft zes laadstations voor zware vrachtwagens. Alle zes staan in het noorden. Dat blijkt uit een nieuwe kaart van RSE, het Italiaanse onderzoeksinstituut voor het energiesysteem, en het is het vertrekpunt voor een land dat volgens Europese wetgeving een landelijk laadnetwerk voor vrachtwagens moet aanleggen.

De zes actieve locaties zijn verdeeld over twee in Alto Adige, twee in Emilia-Romagna, één in Veneto en één in Liguria. Onder Emilia-Romagna is er niets.

Waarom juist het getal zes ertoe doet

Elektrische vrachtwagens zijn geen afrondingsfout in de Europese emissieboekhouding. Zware voertuigen vormen 2.2% van het Europese wagenpark en veroorzaken 28% van de broeikasgasuitstoot van het wegtransport. Door die verhouding verplicht de Europese verordening voor infrastructuur voor alternatieve brandstoffen (AFIR) de lidstaten om laadpunten voor zware voertuigen langs hun belangrijkste corridors te plaatsen, in plaats van de keuze aan exploitanten over te laten.

Vrachtwagens laden is bovendien een ander technisch vraagstuk dan auto's laden. De kaart van RSE is opgebouwd rond het Megawatt Charging System (MCS), de standaard voor vermogens boven één megawatt, zodat een vrachtwagen nuttige energie kan opnemen tijdens een stop die toch al gepland stond.

De kaart volgt de rij- en rusttijden, niet het verkeer

Het interessante aan de methode van RSE is het criterium waarop de stations worden geplaatst. In plaats van laders neer te zetten waar de meeste vrachtwagens rijden, plaatst het model ze waar chauffeurs wettelijk moeten stoppen.

De Europese regels begrenzen de aaneengesloten rijtijd vóór een pauze en ook het dagtotaal. Uitgaand van een gemiddelde snelheid van 80 km/h leidt RSE kandidaatlocaties af op ongeveer elke 360 km en elke 720 km langs een route — de punten die overeenkomen met de verplichte pauze en de dagelijkse rust — en zoekt binnen een straal van 15 km rond elke ideale positie naar een plek waar een station daadwerkelijk kan komen.

Het is dezelfde logica die het Supercharger-netwerk van Tesla voor auto's liet werken, toegepast op een wagenpark waarvan de stops door de wet worden bepaald en niet door voorkeur. Een lader die niet staat op een stop die een chauffeur toch al moet maken, kost de vervoerder tijd, en tijd is de hele economie van het goederenvervoer.

Het zuiden is het gat

Veel van de locaties die RSE als noodzakelijk aanwijst, hebben helemaal geen bestaande infrastructuur, en het tekort concentreert zich in het zuiden. Sardinië komt niet op de kaart voor, hoewel er zwaar verkeer rijdt, en op een eiland betekent dat dat elektrisch goederenvervoer helemaal geen route heeft.

Het standpunt van RSE is dat geld niet het obstakel is: financiering voor uitbreiding in Zuid-Italië bestaat al onder EU-verordening 2022/1012, die steun vastlegde voor veilige en beveiligde parkeerterreinen voor vrachtwagens en bijbehorende infrastructuur. Wat ontbreekt, is de uitvoering.

Wat dit betekent voor Europese routes

Wie een route met een elektrisch voertuig door Italië plant, moet er praktisch van uitgaan dat het laden van zware voertuigen in het land nu een noordelijke corridor is en geen netwerk. Vervoerders die ten zuiden van Bologna rijden, kunnen vandaag geen elektrische etappe op publieke infrastructuur inplannen.

Het zet ook een markering voor hoe ver Italië nog moet gaan om aan AFIR te voldoen. Zes stations zijn geen netwerk waaraan een verordening kan worden afgemeten — het is de eerste post in een uitrol die het hele schiereiland moet bereiken.